خلاصه مقاله ی سرانه مصرف لبنیات در ایران
مقاله حاضر به بررسی آماری و تحلیلی روند سهدهه اخیر مصرف لبنیات در ایران میپردازد. یافته اصلی نشان میدهد که سرانه مصرف از اوج ۱۳۰ کیلوگرم در سال ۱۳۸۸ به حدود ۵۴ کیلوگرم در سال ۱۴۰۳ سقوط کرده است؛ کاهشی حدود ۶۰ درصدی که یکی از چشمگیرترین افتهای مصرف یک گروه غذایی اساسی در منطقه محسوب میشود. برخلاف تصور رایج، عامل اصلی این افول «تغییر الگوی تغذیه» نیست، بلکه کاهش شدید قدرت خرید ناشی از حذف یارانهها و شوکهای ارزی است.
در بخش علل، مقاله به سه عامل اصلی اشاره میکند: سیاستهای دولت و حذف یارانهها (بر اساس گزارش مرکز پژوهشهای مجلس)، تورم و کاهش قدرت خرید مردم (با تأکید بر سود ۵ درصدی صنعت در مقابل نرخ مصوب ۱۴ درصد)، و پدیده «جایگزینی معکوس» که در آن نوشابه و چیپس جایگزین لبنیات شدهاند. پیامدهای بهداشتی بحرانی است: ۷۰ درصد ایرانیان کمبود ویتامین D دارند، سالانه بیش از ۱۲۰ هزار مرگ مرتبط با رژیم غذایی رخ میدهد، و ۵۰ درصد کودکان ایرانی اصلاً لبنیات مصرف نمیکنند. تناقض اقتصادی عجیب این است که در حالی که مصرف داخلی سقوط کرده، صادرات لبنیات ۶۵ درصد افزایش یافته و به ۱.۸۵ میلیون تن رسیده است. تعداد شرکتهای تولیدکننده نیز از ۱,۳۰۰ به ۲۰۰-۳۰۰ واحد کاهش یافته است. مقاله هفت نقطه شکست (breakpoint) را از سال ۱۳۸۹ تا ۱۴۰۵ شناسایی میکند که مهمترین آنها حذف یارانهها (۱۳۹۲)، خروج آمریکا از برجام (۱۳۹۷) و افزایش ۱۶۴ درصدی قیمت شیر خام در ۱۴۰۴ است. در بخش راهکارها، دو استراتژی اصلی مطرح میشود: حمایت از مصرفکننده از طریق طرح کالابرگ (با اعتبار ماهانه ۱۰ میلیون ریال برای ۷۰ میلیون نفر) و حمایت از تولید از طریق صادرات به عنوان «مَفرّ» صنعت. سه سناریو برای آینده پیشبینی میشود: تثبیت نسبی با شیب منفی ملایم (محتملترین)، بهبود مصرف در دهکهای پایین (خوشبینانه) و تشدید بحران با فشار بر تولیدکننده (بدبینانه). نتیجه نهایی مقاله این است که فشار تحریمها، سیاستهای ارزی و حذف یارانهها، لبنیات را از یک کالای اساسی به کالایی تجملی تبدیل کرده است.
>>> جهت مطاله متن کامل این مقاله به وبسایت آفاق اندیشان هیرکان صنعت پارس یا لینک مقاله ای با عنوان
هشدار کاهش سرانه مصرف لبنیات در ایران مراجعه نمایید.
